Эй унда! Керамик өлөштәр менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин керамика донъяһына һыу инеү менән күп ваҡыт үткәрҙем. Мин осраған иң мауыҡтырғыс аспекттарының береһе – керамик өлөштәрҙең һығылмалылығы. Эластиклыҡ, ябай һүҙҙәр менән әйткәндә, был нисек яҡшы материал һуҙылған йәки стресс аҫтында деформация, ә һуңынан кире һикереп, уның тәүге формаһына кире ҡайтып. Керамика сәнәғәтендә, аңлау, нимә йоғонто яһай был һығылмалылыҡ супер мөһим, һеҙ’ы ҡулланыуКерамик фильтрюғары - технологиялар фильтрация системаһы йәки тик ябай керамика компоненты йорт пунктында. Тимәк, әйҙәгеҙ, керамик өлөштәрҙең һығылмалылығында роль уйнаған факторҙарҙы тарҡатайыҡ.
1. Материал составы
Беренсе һәм иң асыҡ фактор – керамиканың матди макияжы. Керамика төрлө элементтарҙан һәм берләшмәләрҙән тора, һәр береһе эластиклыҡҡа ҙур йоғонто яһай ала. Мәҫәлән, ҡайһы бер керамика глинозёмға бай. Алюмины - нигеҙендә керамика юғары ҡатылығы һәм һыныҡлығы менән билдәле. Улар стресс аҫтында бик яҡшы һуҙылмай, тимәк, улар түбән һығылмалылыҡҡа эйә. Икенсе яҡтан, цирконий - составында керамика бер аҙ эластикыраҡ булыуы мөмкин. Зиркония үҙенсәлекле үҙенсәлеккә эйә, тип аталған трансформация ҡатыу. Ҡасан ул’ы стресс аҫтында, ул үҙгәртә ала, уның кристалл структураһы, был уны үҙләштерергә мөмкинлек бирә, ҡайһы бер энергия һәм деформация бер аҙ өҙөлгәнсе.
Матди составының тағы бер мөһим өлөшө – өҫтәмәләр булыуы. Етештереүселәр йыш ҡына керамикаға билдәле үҙенсәлектәрҙе арттырыу өсөн башҡа матдәләрҙе аҙ ғына өҫтәй. Мәҫәлән, ҡайһы бер быялалы фазаларҙы өҫтәү ниндәйҙер кимәлдә һығылмалылыҡты яҡшырта ала. Был быялалы төбәктәр буфер булып эшләй ала, стрессты бөтә керамик өлөштә тигеҙ итеп һеңдерә һәм тарата ала.
2. Етештереүҙең процесы
Керамик өлөштәрҙең нисек эшләнгәне лә уларҙы эластиклыҡҡа ҙур йоғонто яһай. Керамик етештереүҙең күпселек өлөшөндә тәүге аҙым – порошок эшкәрткән. Керамик порошоктың киҫәксәләренең ҙурлығы һәм формаһы һуңғы продукттың эластиклығына йоғонто яһай ала. Әгәр порошок киҫәксәләре бик ҙур йәки тәртипһеҙ формала булһа, ул керамик структурала көсһөҙ нөктәләргә килтерергә мөмкин. Был көсһөҙ нөктәләр был өлөш өсөн стресс аҫтында ярылыу өсөн ихтималыраҡ, ә эластик деформация.
Агностикалау – етештереүҙең тағы бер мөһим аҙымы. Агностика — керамик порошокты юғары температураға йылытыу процесы, киҫәксәләр бергә ҡушыла. Аглем температураһы һәм ваҡыты керамиканың тығыҙлығына һәм бөртөклө структураһына ныҡ йоғонто яһай ала. Әгәр ҙә агломерация температураһы бик түбән йәки ваҡыт бик ҡыҫҡа булһа, керамика тулыһынса тығыҙланмаған булыуы ихтимал. Был пористый структураға килтерергә мөмкин, был өлөшө һығылмалылығын кәметә. Икенсе яҡтан, өҫтөндә - агломеры бөртөктәрҙең артыҡ ҙур булыуына килтерергә мөмкин. Ҙур бөртөктәр керамиканы һынғыһыҙыраҡ һәм эластик әҙерәк итә ала.
3. Микроструктура
Керамик өлөшөнөң микроструктураһы уның эске архитектураһына оҡшаш. Ул бөртөктәр ҙурлығы, бөртөк сиктәре һәм ҡыуышлыҡ кеүек нәмәләрҙе үҙ эсенә ала. Иген күләме, мин алда әйткәнсә, төп фактор булып тора. Бәләкәйерәк бөртөктәр, ғөмүмән, юғары ныҡлыҡҡа һәм һығылмалылыҡҡа килтерә. Сөнки бәләкәй бөртөктәрҙең иген сиктәре күберәк, улар ярсыҡтарҙы йүнәлтергә һәм энергияны үҙләштерергә ярҙам итә ала, ҡасан өлөшө стресс аҫтында.
Иген сиктәре үҙҙәре лә ҙур роль уйнай. Улар дислокациялар хәрәкәтенә кәртәләр булып эшләй ала (кристалл структураһында етешһеҙлектәр). Ҡасан дислокациялар бөртөклө сиктәрҙә блокланған, ул материалды пластик деформациялауға ҡамасаулай ала (даими рәүештә) һәм уның урынына эластик деформация мөмкинлек бирә.
Ҡыуышлыҡ — эластиклыҡҡа йоғонто яһаған микроструктураның тағы бер яғы. Керамик өлөшөндә поралар асылда көсһөҙ таптар булып тора. Улар йөк ташый ала торған кросс-секция майҙанын кәметә, был өлөш көсөргәнеш аҫтында өҙөлә. Керамика ни тиклем күберәк пористый булһа, уның һығылмалылығы түбәнерәк буласаҡ.
4. Температура
Температура керамик өлөштәрҙең һығылмалылығына ҙур йоғонто яһай ала. Бүлмә температураһында күпселек керамика ярайһы уҡ һыныҡ һәм һығылмалылыҡ түбән. Әммә температура артҡан һайын хәл үҙгәрергә мөмкин. Юғары температурала керамикалағы атомдар күберәк энергияға эйә һәм иреклерәк хәрәкәт итә ала. Был керамиканы һығылмалыраҡ итә һәм уның һығылмалылығын арттырырға мөмкин.
Әммә был икеләтә - ҡырлы ҡылыс. Әгәр температура бик юғары булһа, керамика фаза үҙгәрештәре йәки химик реакциялар кисерә башлауы ихтимал. Был үҙгәрештәр ысынында өлөшөнөң механик үҙенсәлектәрен һәм һығылмалылығын кәметергә мөмкин. Мәҫәлән, ҡайһы бер керамика үҙ көсөн юғалта башлауы һәм бик юғары температурала ползучий (яй, даими деформацияға) йышыраҡ осрай башлауы ихтимал.
5. Стресс ставкаһы
Керамик өлөшкә көсөргәнеш ҡулланылған темпы ла мөһим. Стресс яйлап һөрткәндә, керамиканың көйләү һәм деформациялау өсөн күберәк ваҡыты күберәк. Ҡайһы бер осраҡта ул эластик рәүештә ҙурыраҡ кимәлдә деформациялана ала. Әммә әгәр стресс бик тиҙ ҡулланыла, мәҫәлән, йоғонто хәлендә, керамика яуап бирергә ваҡыт етмәүе мөмкин. Ул’s йышыраҡ ярсыҡ йәки өҙөлгән урынына деформация эластик.
Бына ни өсөн стресс тиҙлеген аңлау керамика өлөштәре ҡапыл йоғонтоға дусар булыуы мөмкин булған ҡушымталарҙа мөһим. Мәҫәлән, автомобиль двигателдәрендә йәки аэрокосмик компоненттарҙа керамик өлөштәрҙе яй - һәм тиҙ - ҡулланылған көсөргәнештәргә лә ҡаршы торорға кәрәк.
6. Экологик шарттар
Керамик өлөшө ҡулланылған мөхит тә уның һығылмалылығына йоғонто яһай ала. Дымлылыҡ – экологик факторҙан береһе. Ҡайһы бер керамика һауанан дымлылыҡты үҙләштерә ала, был уларҙы механик үҙенсәлектәрен үҙгәртә ала. Дымлылыҡ пластификатор булып эшләй ала, керамика ҡайһы бер осраҡтарҙа һығылмалыраҡ итә. Әммә башҡа осраҡтарҙа ул керамик структураны көсһөҙләндергән һәм уның һығылмалылығын кәметкән химик реакциялар тыуҙырырға мөмкин.
Тирә-яҡ мөхиттәге химик матдәләр ҙә йоғонто яһай ала. Әгәр керамик өлөшө коррозиялы химик матдәләргә дусар булһа, был ер өҫтө зарарланыуына килтерергә мөмкин һәм материалды көсһөҙләндерә. Был эластиклыҡтың кәмеүенә һәм уңышһыҙлыҡ хәүефенең артыуына килтерергә мөмкин.
Һығымта
Тимәк, унда һеҙгә уны! Был төп факторҙар, улар керамик өлөштәрҙең һығылмалылығына йоғонто яһай. Керамик өлөштәр менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин беләм, был бөтә факторҙарҙы иҫәпкә алыу өсөн бөтә етештереү һәм тәьмин итеү юғары - сифатлы керамик компоненттар. Һеҙ баҙарҙамы, тип,Керамик фильтрйәки башҡа теләһә ниндәй керамика өлөшө, был факторҙарҙы аңлау һеҙгә дөрөҫ һайлау яһарға ярҙам итә ала.
Әгәр һеҙ’ы ҡыҙыҡһыныу һатып алыу керамика өлөштәре йәки уларҙы эластиклыҡ һәм башҡа үҙенсәлектәре тураһында ниндәй ҙә булһа һорауҙарығыҙ бар, иркенләп етергә. Беҙ бында һеҙгә ярҙам итеү өсөн, һеҙҙең ихтыяждар өсөн идеаль керамик хәл итеү юлдарын табырға.
Һылтанмалар
- 1976 йылда Кингри, В.Д., Боуэн, Х.К., Ульманн, Д.Р. Керамика менән таныштырыу. Уайли.
- Рид, Дж.С. (1995). Керамиканы эшкәрткән принциптар. Уайли.
- Рао, К.Дж. (2000). Керамик микроструктуралар: эшкәртергә мөлкәт менән идара итеү. Клувер Академик нәшриәте.